Kadın İltica Rehberi — GBV, FGM, Zorla Evlendirme, İstanbul Sözleşmesi

Kadınlar İçin İltica Başvurusu

Toplumsal cinsiyete dayalı şiddet (gender-based violence — GBV), 1951 Cenevre Sözleşmesi'nin belirli sosyal grup kategorisi altında geçerli bir iltica gerekçesidir. AB ve İstanbul Sözleşmesi taraf devletleri, kadına yönelik şiddet gerekçeli başvuruları ciddiyetle değerlendirir.

Geçerli iltica gerekçeleri (kadına yönelik)

Aile içi şiddet: Devletin koruma sağlamadığı/sağlayamadığı sistemli şiddet. Polis tutanakları, hastane raporları, koruma kararı talepleri kanıt olarak sunulur.

Zorla evlendirme: Reddedilen evlilik teklifi sonrası tehdit, kaçırma riski. WhatsApp mesajları, aile/aşiret yazışmaları kritiktir.

Namus cinayeti tehdidi: Aile/aşiret tarafından ölüm tehdidi. İç kaçınma (başka şehre taşınma) genelde güvenli kabul edilmez.

Kadın sünneti (FGM): Kendisi veya kızı için risk. UNICEF/WHO ülke verileri kanıt olarak kullanılır.

Tecavüz ve cinsel şiddet: Savaş, gözaltı veya devlet faili durumlarda. SGBV (sexual and gender-based violence) raporları.

İnsan ticareti mağduriyeti: CEDAW ve Palermo Protokolü kapsamında özel koruma. EU Trafficking Directive 2011/36/EU.

"Kötü kadın" damgası (moral codes): İran, Afganistan, Suudi Arabistan'da örtünmeme, evlilik dışı ilişki, boşanma sonrası zulüm.

İstanbul Sözleşmesi ve mülteci kadınlar

İstanbul Sözleşmesi (CETS 210) madde 60, taraf devletleri toplumsal cinsiyete dayalı zulmü 1951 Sözleşmesi'nin "belirli sosyal grup" kategorisi kapsamında tanımaya yükümlü kılar. Türkiye 2021'de çekildi ancak hedef AB ülkelerinin çoğu hâlâ taraftır.

Madde 60: GBV gerekçeli iltica zorunlu olarak tanınmalı.

Madde 61: Non-refoulement kadına yönelik şiddet mağdurları için pekiştirilir.

GREVIO denetim raporları (coe.int/grevio) ülke menşe raporu olarak kullanılabilir.

İstanbul Sözleşmesi taraf AB ülkeleri: Almanya, Fransa, İspanya, İtalya, Hollanda, Belçika, İsveç, Avusturya, Portekiz, Yunanistan, İrlanda, Lüksemburg vd.

Mülakat öncesi hazırlık

Kadın görevli ve kadın tercüman talep edebilirsiniz — bu hakkınızdır (AB Procedures Directive 2013/32/EU madde 15).

Travmatik olayları kronolojik olarak yazın; tarihler, yerler, kişiler. Hatırlamadığınız detayları 'hatırlamıyorum' diye belirtmek güvenilirliği zedelemez.

Hastane raporları, polis tutanakları, koruma kararı talep belgeleri, fotoğraf/video kanıtları toplayın.

Tanık olarak ulaşılabilen aile üyesi/komşu/STK çalışanı varsa iletişim bilgisi sunun.

Travma uzmanı raporu (psikolog/psikiyatrist) güvenilirliği güçlendirir.

Uluslararası destek STK'ları

Global

UN Women

Politika rehberliği, ülke raporları. unwomen.org

Global

WILPF (Women's League)

Hukuki rehberlik, advocacy. wilpf.org

End FGM EU

FGM gerekçeli başvurular için uzmanlık. endfgm.eu

🇩🇪 DE

Frauenrat / Terre des Femmes

Almanya'da kadın sığınak + hukuk. frauenrechte.de

🇫🇷 FR

GAMS / La Cimade Femmes

FGM ve GBV başvurularında destek. federationgams.org

🇳🇱 NL

Femmes for Freedom

Zorla evlendirme, namus şiddeti. femmesforfreedom.com

🇬🇧 UK

Women for Refugee Women

Ücretsiz hukuk + barınma. refugeewomen.co.uk

Türkiye

Mor Çatı / KAMER

Çıkış öncesi hukuki destek. morcati.org.tr

Hamile veya çocuklu başvurucular için

AB Reception Conditions Directive 2013/33/EU madde 21: hassas gruplar (hamile, tek ebeveyn, GBV mağduru) öncelikli barınma alır.

Sınır prosedürüne alınamazsınız — hassas grup tespiti yapılırsa olağan prosedüre geçer.

Hamile iseniz Dublin transferine itiraz edilebilir (sağlık riski gerekçesi, AİHM Tarakhel v. İsviçre 2014 içtihadı).

Önemli: Gebelik veya 0-3 yaş çocuk varlığı, "hassas başvurucu" statüsü doğurur ve özel barınma + hızlı sağlık erişimi sağlar — mülakatta açıkça belirtin.